help, eerste hulp bij...

 
 
 
   
 

Op deze pagina kunt u bekijken hoe u moet handelen bij veel voorkomende letsels.

Bij een cursus Eerste Hulp leert u in een aantal lessen verantwoord eerste hulp te verlenen.
U kunt de cursus volgen in praktisch elke woonplaats.
Cursussen in de buurt kunt u in de cursuskiezer vinden

 

 

   
   
    Alcoholvergiftiging >>
    Allergische reactie >>
    Blaren >>
    Brandwonden >>
   
    Kneuzing/verstuiking >>
   
    Schaafwonden >>
    Oververhitting >>
    Shock >>
    Slangenbeten >>
    Tekenbeet >>
    Uitgeslagen tand >>
    Verslikking >>
    Voorwerp in neus/oor/huid >>
    Wonden >>
     
    MijnEHBO
     
     
   
    Waar u een cursus kunt volgen >>
   
    Bestel uitgave Eerste Hulp aan kinderen >>
    Download de Checker Eerste Hulp aan kinderen >>
     
     
     
 
 
   
 
 
Zoek in deze site
 
   
Alcoholvergiftiging  
  Eerste Hulp bij Alcoholvergiftiging
  Bij alcoholvergiftiging is de hoeveelheid alcohol in het bloed zo hoog dat iemand bewusteloos raakt. Alcoholvergiftiging kan optreden als er te veel en te snel wordt gedronken. Door sterke verdoving van het zenuwstelsel kan de ademhaling zelfs stoppen en/of kan er een hartstilstand optreden.
   
  Actie
 

In geval van bewusteloosheid moet het slachtoffer daarom altijd door een arts/ambulanceverpleegkundige worden beoordeeld. Zo nodig wordt het slachtoffer in het ziekenhuis opgenomen.
Bewaak de ademhaling ook al reageert het slachtoffer nog wél op aanspreken en aanrakingen. Let extra op bij adolescenten. Vertrouwt u het niet: bel 112.

Leg het slachtoffer bij bewusteloosheid in een stabiele zijligging. Wanneer u niet weet hoe dit moet: draai een op de rug liggend slachtoffer op zijn zij met de mond naar beneden gericht.
Er is bij fors alcoholgebruik een grote kans op braken en dus verstikkingsgevaar bij een bewusteloos iemand die op de rug ligt.

ac
   
 
onder
 


Allergische Reactie

 
  Extreme allergische reactie na beet/steek
  Vlekken, jeuk, roodheid, misselijk, braken, duizelig, ademnood, (neiging tot) bewusteloosheid, spierkrampen, bewegingsonrust, verwardheid.
   
  Actie
  Laten liggen.
Bescherm tegen afkoeling.
   
  Hoe / Tips
 

Sommige mensen hebben medicijnen tegen deze reactie bij zich.

Bel 112.

   
  Inschakelen professionele hulp
  - Bij extreme allergische reactie.
- Bij ernstige zwelling vooral in de hals.
   
  Cursus
  Op de cursus Eerste Hulp leert u:
- Hulpverlening bij allergische reacties.
   
 
   


blaren

 
  Gesloten blaar
 

Er zit helder vocht onder de huid. De huid is intact.

   
  Actie
  Prik de blaar door met een bloedlancet of steriele naald. Prik in de basis van de blaar, zo dicht mogelijk tegen de huid aan.

Prik de blaar twee maal door in de looprichting.

Druk de blaar leeg met een wattenstaafje en vang het vocht op met een gaasje.

Dek de blaar af.

   
  Hoe / Tips
 

Maak een blaar alleen open als deze hinderlijk is.

Was uw handen voordat u de blaar gaat behandelen.

Reinig de huid met kamferspiritus, zodat de blaar duidelijk te zien is.

Ontsmet de huid voor en na het doorpikken met een huidontsmettingsmiddel.

   
  Open blaar
  De huid is (deels) weg op de plaats van de blaar.
   
  Actie
  Dek de blaar af met een wondpleister of een gaasje.
   
  Hoe / Tips
  Laat een grote blaar beoordelen door een arts.
   
  BloedblaaR
  Er zit bloed in plaats van helder vocht onder de huid.
   
  Actie
  Dek de blaar af met een wondpleister of een gaasje.
   
  Hoe / Tips
  Laat een grote blaar beoordelen door een arts.
   
  Inschakelen professionele hulp
  Bij grote (bloed)blaren
   
  Cursus
  Op de cursus Eerste Hulp leert u:
- Preventie en behandeling van blaren.
   
 


bloedneus

 
  BLOEDVERLIES UIT NEUS
  Er is bloedverlies uit de neus na bijvoorbeeld klap op de neus, peuteren, niezen, snuiten of sterke temperatuurwisseling:
   
  Actie
 

Snuit 1 keer goed de neus.

Knijp met duim en wijsvinger de neus ongeveer 10 minuten dicht.

Herhaal het dichtknijpen eventueel nog eens 10 minuten.

   
  Hoe / Tips
 

Knijp onder het neusbeen tegen het neustussenschot.

Voorkom het doorslikken van bloed. Zit daarom met het hoofd een beetje voorover.

   
  BLOEDVERLIES UIT NEUS NA ERNSTIGE VAL
 

Er is bloedverlies uit de neus na hersenletsel bijvoorbeeld na een ernstige val.

  Actie
  Bloeding via de neus.
 

Niet (laten) snuiten. Bij snuiten kan slijm en bloed in de schedelholte komen.

   
  Hoe / Tips
  Bel 112.
   
  Inschakelen professionele hulp
  - indien na 2 keer 10 minuten de bloeding nog niet gestopt is;
- bij gebruik van bloedverdunnende medicijnen;
- bij regelmatige bloedneuzen;
- bij bloedsmaak in de mond en steeds slikken tijdens het dichtdrukken;
- bij hersenletsel;
- bij verschijnselen van shock.
   
  cursus
 

Op de cursus Eerste Hulp leert u:

- Stelpen bloeding
- Hulpverlening bij shock.

   
 

Brandwonden

 
  Eerstegraads brandwonden
 

De huid is rood, licht, gezwollen en pijnlijk.

   
  Actie
  Koel de brandwonden
   
  Hoe / Tips
 

Laat rustig gedurende tenminste 10 minuten lauw leidingwater over de verbrande plek lopen.

   
  Tweedegraads brandwonden
 

De huid is rood, licht, gezwollen, pijnlijk en vertoont blaren.

   
  Actie
 

Koel de brandwonden.

Dek de wonden af met schoon verband of doek. Gebruik bij voorkeur metallineverband. Dit om uitbreiding en besmetting van de wonden te beperken.

   
  Hoe / Tips
 

Laat de blaren altijd intact.

Smeer niets op de wonden, ook geen brandzalf.

   
  Derdegraads brandwonden
 

De huid is grauwwit (gekookt) of zwart (verkoold) en heeft de normale soepelheid verloren. De brandplek zelf is niet pijnlijk, de omgeving van de brandplek wel.

   
  Actie
 

Koel de brandwonden.

Dek de wonden af met schoon verband of doek. Gebruik bij voorkeur metallineverband.

Dit om uitbreiding en besmetting van de wonden te beperken.

   
  Hoe / Tips
 

Verwijder kleding die vastzit aan een verbrande plek niet, maar houd deze plek nat.

   
  Brandwonden door chemische stoffen
   
  Actie
 

Verdun de chemische stof. Spoel minstens 30 minuten met veel lauw stromend water. Zorg dat de chemische stof zich niet over het lichaam verspreid.

Trek de schoenen van het slachtoffer uit.

Behandel na het spoelen de wonden zoals brandwonden.

   
  Hoe / Tips
 

Verwijder de met de chemische stof doordrenkte kleding en schoenen met handschoenen.

   
  Inschakelen professionele hulp
  - bij tweede- of derdegraads brandwonden;
- bij brandwonden aan het gezicht, gewrichten, de handen, de voeten en de geslachtsorganen;
- bij inademing van rook of hete gassen;
- verbranding door elektriciteit of chemische stoffen.
   
  cursus
 

Tijdens de cursus Eerste Hulp leert u onder andere:
- doven van de vlammen;
- koelen van brandwonden;
- afdekken van brandwonden;
- noodverplaatsing;
- eerste hulp bij ademhalingsproblemen.

koelen van brandwonden

mijnehbo

 

   
 


insectensteken of -beten

 
   
  Insectenbeet of - steek.
   
  Actie
 

-verwijder bij een steek van een bij de achtergebleven angel met een pincet.
Zorg ervoor dat het eventueel nog aanwezige gifblaasje niet wordt leeg geknepen.

-Leg een nat kompres (washandje, theedoek, gaasje) of een koud kompres op de steekplaats. Dit vermindert de pijn.
- Als de steekplaats erg dik wordt, ga dan naar een arts.

-wanneer iemand door een wesp in de mond of keel is gestoken onmiddellijk naar een arts of ziekenhuis.

 
Sommige mensen zijn overgevoelig voor insectensteken.

Symptomen:
- grote rode, jeukende vlekken op de huid
- de oogleden zwellen op.
- In uitzonderingsgevallen kunnen zelfs stoornissen in de vitale functies optreden.

Wanneer iemand overgevoeligheidsreacties vertoont, is onmiddellijk hulp door professionele hulp verleners noodzakelijk.

 

 

  Hoe / Tips
 

Breng iemand, die door een wesp in de mond of keel is gestoken onmiddellijk naar een arts of ziekenhuis.

   
 


kneuzing/verstuiking

 
  Kneuzing, verstuiking
  Meestal pijn, zwelling (soms pas na wat langere tijd) en een bloeduitstorting (zichtbaar als een blauwe verkleuring).

   
  Kneuzing
  Een beschadiging van de ‘weke delen’ tussen huid en bot.
   
  Verstuiking
 

Een overbelasting (soms met scheuring) van de gewrichtsbanden of gewrichtskapsel door een geforceerde beweging (verzwikking) van het gewricht.

  Actie
 

Koelen met een coldpack of een zak met ijsklontjes.

Ook is koelen gedurende 10 tot 15 minuten met water uit de kraan een goed alternatief.

Geef zo nodig rust en steun aan het getroffen lichaamsdeel. Oefen met een drukverband druk uit op het getroffen lichaamsdeel. Leg een getroffen been hoog, geef een arm steun met een driekanten doek.

   
  Hoe / Tips
 

Leg altijd een droge doek tussen coldpack en ijs en het getroffen lichaamsdeel om schade aan de huid te voorkomen.

Laat het slachtoffer niet alleen. De combinatie van pijn en kou kan er voor zorgen dat het slachtoffer een flauwte krijgt.

Neem contact op met een arts.

   
 


Hondenbeten

 
  Eerste Hulp bij een hondenbeet
 
Hoe moet u ook alweer handelen als iemand in uw omgeving is gebeten door een hond?

  Actie
 



Kleine wond:
-
Spoel de wond met water schoon
-Dep de wond en omgeving met een onsmettende vloeistof.
-Dek de wond steriel af

 
Grote wond:
-Voorkom verdere besmetting door de wond zo schoon mogelijk af te dekken.
-Stelp een bloeding door druk op de wond te geven
-Geef zo nodig steun en rust aan het gewonde lichaamsdeel
-Zorg dat hij/zij bij professionele hulp komt

Tetanus
Iedere wond kan aanleiding geven tot tetanus. Dit gaat vooral op bij bijtwonden.
De meeste Nederlanders zijn tegen tetanus ingeënt, de bescherming bestaat maximaal 10 jaar. Daarna moet er weer ingeënt worden.

   
 


Ontwrichting/botbreuk

 
  Ontwrichting
   
  Pijn, kan het lichaamsdeel niet bewegen, zwelling, soms ook een abnormale stand of beweeglijkheid. Door een geforceerde beweging is het gewricht uit de kom.
   
  Botbreuk
  De structuur van het bot is geheel - of gedeeltelijk onderbroken.
   
  Actie
 

Zorg dat het getroffen gedeelte zo onbeweeglijk mogelijk wordt gehouden.

Geef steun en rust aan het getroffen lichaamsdeel in de positie waarin het wordt aangetroffen.

Dek bij een open botbreuk de wond steriel of zo schoon mogelijk af.

   
  Hoe / Tips
 

Vervoer naar het ziekenhuis is noodzakelijk.

Wanneer er geen sprake is van een abnormale stand of beweeglijkheid is een botbreuk niet altijd goed te onderscheiden van een kneuzing of verstuiking.

   
  Inschakelen professionele hulp
  - bij kneuzingen en verstuikingen (voor gips en / of tape);
- bij (open) botbreuken en ontwrichtingen;
- bij verschijnselen van shock.
   
  Cursus
 

Op de cursus Eerste Hulp leert u:

- aanleggen drukverband;
- aanleggen van een driekanten doek of brede das;
- omgaan met een flauwte;
- omgaan met shock.

   
 
 
 

   
 


Oververhitting

 
  Oververhitting
 

-Pijn in de spieren van armen en benen (hittekramp)
-Roodgestuwde of bleke huid, hevig transpireren, hoofdpijn en misselijkheid (warmtestuwing, warmteuitputting)

   
  Actie
 

Breng het slachtoffer in een koele omgeving. Geef hem (bij voorkeur een sportdrank) te drinken.
Bij een hitteberoerte is de lichaamstemperatuur boven de 40.5°C. Het slachtoffer heeft bewustzijnsveranderingen.

Koelen mag niet worden uitgesteld. Verwijder onnodige kleding, daarna sproeien met (lauw) water, inwikkelen in natte handdoeken of lakens. Gebruik daarbij een ventilator. Niet laten drinken bij bewustzijnstoornissen. Bel 112.

   
 
up
De steek van de Pieterman  
  Eerste hulp bij de Steek van de Pieterman
 

De Pieterman is een stekende vis. Hij verschuilt zich op de bodem van de zee tussen het zand. De prik is herkenbaar aan een aantal wondjes op een rij.  Meestal is de prik ongevaarlijk maar toch kan het een shock of infectie veroorzaken.
Het is daarom raadzaam om een arts te raadplegen.

   
  Actie
 

De eerste hulp handelingen:
-Spoel krachtig met water zoveel mogelijk gif uit de wondjes
-Dompel het getroffen lichaamsdeel 30-90 minuten in heet water van maximaal 50 graden.
Dit inactiveert het gif en vermindert de pijn een beetje.
-Verwijder eventuele reststekels met een pincet.
-Schakel medisch professionele hulp in.

pieterman
 
   


Schaafwonden

 
  Schaafwonden
  -pijn
-De bovenste laag van de huid is beschadigd en meestal vuil.
  Actie
 


-Een kleine wond kan het beste schoongemaakt worden door het schoon te spoelen onder de kraan.
-Wrijf zonodig schoon met een zacht en nat washandje
(niet schoonwrijven met watten).
-Laat de wond aan de lucht drogen
(sommige gaasjes en pleisters kunnen aan de wond plakken).

Het beste verband voor de schaafwonden is de korst. Bij een schaafwond dat onder kleding zit, kan het fijn zijn om de wond met een wondpleister of een steriel gaas met kleefpleister af te dekken.
Metalline gaas plakt overigens niet aan de wond.

Let op dat u het strookje gaas van de pleister niet aanraakt bij het verbinden.


  Inschakelen professionele hulp
  -Bij grote schaafwonden is het verstandig naar de huisarts te gaan.
   
plaatje
   
 


Shock

 
  (Dreigende) shock.
  Het slachtoffer voelt zich ellendig, ziet er slecht uit, heeft een vale huidskleur, is koud en klam, is dorstig en onrustig, is slap en krachteloos.
   
  Actie
 

Laat het slachtoffer liggen.

Probeer het uitwendige bloedverlies te stelpen.

Bescherm tegen afkoelen.

Niet laten drinken.

   
  Hoe / Tips
 

Bel 112.

Inwendige bloedingen zijn alleen in het ziekenhuis te behandelen.

Sommige botbreuken gaan samen met veel inwendig bloedverlies.

Bij brandwonden kunnen na verloop van tijd ook shockverschijnselen optreden.

   
  Inschakelen professionele hulp
  - bij verschijnselen van shock.
   
  Cursus
  Op de cursus Eerste Hulp leert u:

- stelpen uitwendige bloedingen;
- aanleggen wonddrukverband;
- hulpverlening bij shock.

   
 
boven


Slangenbeet

 
  Slangenbeet
   
  Actie
 

Niet uitzuigen, insnijden of afbinden.

Betreffende lichaamsdeel zo min mogelijk bewegen.

   
  Hoe / Tips
 

In Nederland is alleen de adder giftig.
Met spoed naar het ziekenhuis.

   
 


Tekenbeet

 
  Tekenbeet
 

Teken kunnen de ziekte van Lyme veroorzaken.
Lyme kan gepaard gaan met gewrichtsklachten en verlammingen. Niet iedereen die door een teek is gebeten, krijgt deze ziekte.
Een teek moet op de juiste manier worden verwijderd, bij voorkeur voordat hij zich heeft vastgebeten.

  Actie
 

Pak met behulp van een tekenpincet de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast. Trek de teek met een draaiende beweging uit de huid. Ontsmet het wondje hierna. Gebruik voor het verwijderen van teken geen alcohol of benzine. Ga naar de huisarts als het verwijderen van de teek niet lukt.

  Inschakelen professionele hulp
  Noteer de datum van de tekenbeet en houd een maand lang in de gaten of er een rode kring ontstaat rondom de tekenbeet. Neem dan contact op met uw huisarts. Doe dat ook bij ongewone vermoeidheid, koorts, verminderde eetlust of pijn aan gewrichten.


teek
Foto: stichting saag
zie ook www.saag.nl
   
 
   


Uitgeslagen tand

 
  Uitgeslagen tand
   
  Actie
 

Laat bij een uitgeslagen tand het slachtoffer zitten.

Pak de uitgeslagen tand vast aan de kroon (niet aan de wortel) en spoel hem vluchtig schoon met melk of eventueel met water. Ga zo spoedig mogelijk naar de tandarts.

Bewaar de uitgeslagen tand in melk, in de mond van het slachtoffer of in een bekertje met wat speeksel. De tand mag in geen geval uitdrogen.

   
 


Verslikking kind vanaf 1 jaar

 
 

Verslikking baby: bekijk de Checker Eerste Hulp aan Kinderen >>

   
  Verslikking kind vanaf 1 jaar
   
  Doen:
 


Zolang het kind stevig hoest, huilt en adem kan halen tussen het hoesten: stimuleer het kind te blijven hoesten en houd het kind in de gaten.

Als het kind niet (meer) hoest en (bijna) geen adem kan halen:

Bel 112. Laat het kind vooroverbuigen, geef met de hiel van de hand stoten tussen de schouderbladen, ondersteun daarbij de borstkas met de andere hand. 

Hoe u de buikcompressies (handgreep van Heimlich) bij kinderen moet doen, leert u op een cursus Eerste Hulp aan Kinderen. Kinderen moeten na buikcompressies door een arts op inwendig letsel worden onderzocht.

Als het kind niet meer reageert: start zo mogelijk met reanimatie.

Eerstehulpverleners die alleen weten hoe volwassenen gereanimeerd kunnen worden, mogen kinderen op dezelfde manier reanimeren. Dus: geven van 30 borstcompressies (hartmassage) afgewisseld  met 2 beademingen. In de mond kijken als de beademing niet lukt. Zichtbare voorwerpen proberen met een lepelende beweging van de vingers te verwijderen, maar niet meer dan 1 poging, dan weer snel verder met de borstcompressies.

checker eeerte hulp aan kinderen
   
 
up


Voorwerp in neus/oor/huid

 
  Voorwerp in de neus
   
  Actie
  Probeer het voorwerp er uit te snuiten of te niezen.
   
  Hoe / Tips
 

Houd het niet-verstopte neusgat dicht bij het snuiten.

Ga naar een arts, wanneer het voorwerp vast blijft zitten.

   
  Voorwerp in het oor
   
  Actie
  Druppel bij een ingekropen insect wat lauw water in het oor.
   
  Hoe / Tips
 

Ga naar een arts bij voorwerpen in het oor en als het insect er niet uit kruipt.

   
  Voorwerp in de huid
   
  Actie
 

Verwijder een splinter in de lengterichting met een pincet. Pak de splinter zo dicht mogelijk bij de huid.

Verzorg de wond.

   
  Hoe / Tips
 

Haal een splinter of naald alleen uit de huid als er een grijpbare punt uitsteekt.

Ga naar een arts, wanneer het voorwerp er niet (geheel) uitkomt.

   
  Inschakelen professionele hulp:
 

- Bij een vastzittend voorwerp in neus of oor.

- Bij een niet gemakkelijk te verwijderen splinter of ander voorwerp in de huid.

- Bij een vishaak.

   
  Cursus
 

Op de cursus Eerste Hulp leert u:

- verwijderen van een splinter.

   
 
up


Wonden

 
  Ernstig uitwendig bloedverlies
  De huid is beschadigd er is veel bloedverlies (stootsgewijs of gelijkmatig) zichtbaar en er is pijn.
   
  Actie
 

Laat het slachtoffer bij voorkeur liggen.

Breng zover mogelijk het gewonde lichaamsdeel omhoog.

Stelp de bloeding door directe druk op de wond uit te oefenen.

   
  Hoe / Tips
 

Wonden moeten binnen 6 uur gehecht worden.

Bel 112 bij niet te stelpen bloedingen.

Bescherming tegen tetanus is maximaal 10 jaar, daarna opnieuw inenten.

   
  (Dreigende) shock
 

Het slachtoffer voelt zich ellendig, ziet er slecht uit, heeft een vale huidskleur, is koud en klam, is dorstig en onrustig, is slap en krachteloos

   
  Actie
 

Laat het slachtoffer liggen.

Probeer het uitwendige bloedverlies te stelpen.

Bescherm tegen afkoelen.

Niet laten drinken.

  Hoe / Tips
 

Bel 112.

Inwendige bloedingen zijn alleen in het ziekenhuis te behandelen.

   
  Inschakelen professionele hulp:
 

- bij diepe wonden;
- bij vuile wonden;
- bij bijtwonden;
- bij ernstig bloedende wonden;
- bij doordringende wonden;
- bij wonden waar voorwerpen uit steken;
- bij niet snel verdwijnen van een wondinfectie;
- bij een rode streep na een verwonding;
- bij verschijnselen van shock.

   
  Cursus
 

Op de cursus Eerste Hulp leert u:
- preventie en behandeling van diverse wonden;
- stelpen uitwendige bloedingen;
- aanleggen wonddrukverband;
- hulpverlening bij shock.

 
   
 
up