EHBO evenementen
 

Festivals, evenementen worden steeds massaler.

De kans dat er met dergelijke grote menigten iets misgaat is niet denkbeeldig. Een menigte in paniek zoals op de Loveparade 2010 in Duisburg is gewoon levensgevaarlijk en kan veel slachtoffers maken.

Welke gevaren dreigen er?

Met welke letsels kan de EHBO-er te maken krijgen?
Welke preventieve maatregelen vallen er te nemen?

Artsredacteur U.Schuurmans en de GHOR van de GGD-en Midden & West-Brabant buigen zich over deze bijzondere ongevalsituatie.

   
 
 
    Gevaren
    Tips voor EHBO'er
    Voorkomen
    Werkwijze GHOR
    (Geneeskundige hulpverlening bij Ongevallen en Rampen)
     
     
     
     
     
     
     
   
 
 
   
 
 
Zoek in deze site
 
 
   

GEvaren

 
 
 

Wanneer gaat het nu mis en wordt de zaak minder tot geheel oncontroleerbaar?


Alcohol en drugs zijn middelen die de zelfredzaamheid en sociaal gedrag van menigten gevaarlijk kunnen aantasten. Meer dan de helft van ongeregeldheden, verlies van sociale controle, gewelduitbarstingen, waaghalzerij en opgelopen letsels hebben een relatie met het overmatig gebruik van middelen.

Oververhitting of onderkoeling

Bijkomende problemen zijn dat mensen onder invloed gevoeliger zijn voor oververhitting, uitdroging, onderkoeling, het verergeren van al aanwezige ziekten (diabetes, epilepsie, longproblemen, hart- en vaatlijden) en gevaarlijke combinaties met medicijngebruik.

Hoge temperaturen (boven de 30°C) zijn ronduit gevaarlijk. Zeker als de mensen dicht op elkaar gepakt zijn, weinig drinken en de schaduw niet kunnen opzoeken. Desoriëntatie, spierzwakte of krampen en verlies van het bewustzijn liggen in het verschiet.

Paniek

De meest gevaarlijke oorzaak bij het oncontroleerbaar worden van mensenmassa’s is echter de (blinde) paniek. Daarbij gaan alle controle en corrigerende mechanismen over boord en wordt de mensenmassa een nietsontziend dodelijk wapen. Een totale nachtmerrie voor de slachtoffers en hulpverleners.

 
 
Verdrukking
   
 

Tips voor de EHBO'er

 
 

Algemene tips voor de EHBO-er
Probeer van te voren de zaak te overzien. Dit helpt bij het tijdig signaleren en handelen bij problemen met grote menigten.

 

  1. Het oriënteren op locaties en bewegings/vluchtroutes.
    Waar zitten de in/uitgangen van het terrein?
    Waar zijn de hulpposten gelokaliseerd? Ruimte voor ambulances, traumahelicopters en ander materieel.

  2. Welke instructies en berichten worden gegeven?
    Dit zowel per infoborden, wegwijzers als mobilofoon- en Internetverkeer. Geeft zowel inzicht in de organisatie en structuur als het tijdig signaleren van knelpunten en incidenten.

  3. Volg je EHBO-instinct. Is het niet te druk, te warm, de sfeer gespannen en de organisatie wel adequaat? 

  4. Probeer het overzicht en de informatie up-to-date te houden. Je kunt zelden het gehele evenementterrein overzien. Spreek af dat de hulpverleners elkaar regelmatig informeren over de gang van zaken. Raadpleeg zo nodig radio, tv en met name ook Internet. Als er iets gebeurt valt het daarop te zien en wellicht komt er wel een Twitter-alarm binnen.

  5. Zelf in de maalstroom geraakt?
    Geeft u positie door en laat je meevoeren. Niet tegen de stroom ingaan, over de hoofden heen of tegen afzettingen opklimmen. Daar wordt het alleen maar gevaarlijker door.
 
 
verdrukkingfoto 2
   
 
boven
   

Voorkomen

 
 

Sluitende voorzorgs- en veiligheidsmaatregelen

Vraag u af of:
Er voldoende bekend is over het aansturen / geleiden van mensenstromen, knelpunten, aantal in/uitgangen,  te plaatsen opvang & eerstehulpposten, het monitoren (toezichthouders, camera’s en rustige ontruiming bij calamiteiten.

Goede afspraken en verbindingen tussen de handhavers en hulpverleners onderling. De GHOR kan hierbij adviseren.

Meldt het altijd aan de verantwoordelijke organisatie als u als EHBO-er vindt dat zaken niet kunnen of onverantwoord zijn.
De EHBO’er heeft met name een individuele en de organisatie van het evenement de collectieve verantwoordelijkheid.

Enkelvoudige of kleinschalige incidenten vragen om snel ingrijpen. Anders kunnen de gevolgen in korte tijd enorm toenemen.

Gaat het toch mis

-Breng een 1ste flauwvaller meteen naar een rustige plaats.
-Raap gevallen personen snel op.
-Vat waaghalzen en relschoppers direct in de kraag.
 Dit alles voordat grote groepen omstanders in de gaten krijgen dat er iets mis is en daarop gaan reageren! Dat houdt het toch allemaal weer veilig en gezellig.

 
 
 
   
 
boven
   

Ghor

 
 

Hoe werkt de GHOR

(Geneeskundige hulpverlening bij Ongevallen en Rampen)


Aan de hand van vijf interviewvragen de functie en werkwijze van de GHOR.

* 1. Wat is / doet de GHOR en welke rol speelt zij bij de veiligheid van festivals en evenementen?
De GHOR adviseert (samen met politie en brandweer) de gemeenten over het houden van een veilig en gezond evenement. In dit advies worden eisen gesteld aan de inzet van de medische hulpverlening en gezondheidskundige aspecten, de technische hygiënezorg. Op basis van deze adviezen verleend de gemeente uiteindelijk een vergunning aan de organisatie van het betreffende evenement. Als leidraad wordt de landelijke GHOR-handreiking "Geneeskundige advisering publieksevenementen" gebruikt (juni 2004; wordt momenteel herzien. Bovendien ontwikkeld Ministerie BZK op dit moment een multidisciplinaire handreiking).

* 2. Welke speciale aanbevelingen / voorzorgsmaatregelen zijn er om het circuleren van grote mensenmassa's in goede banen te leiden?
De laatste jaren heeft het Crowd Management meer en meer aandacht gekregen, met name waar het gaat om het gericht sturen van mensenmassa's. Een aantal basisprincipes zijn:
- Goede informatie geven, bij voorkeur vooraf schriftelijk op flyers aan- en afvoerroutes, EHBO-posten, toiletvoorzieningen e.d. aangeven. In directe omgeving van evenemententerrein deze informatie nogmaals op grote billboards aangeven. Eventueel gebruik maken van standaardteksten via omroepinstallatie(s), spandoeken en zogenaamde "Beachflags". (*)

- Aan- en afvoer van publiek scheiden
- (Nood)uitgangen duidelijk aangeven d.m.v. standaard pictogrammen en pijlen, en zorgen voor onbelemmerde doorgang (dus geen kraampjes, geparkeerde auto's, fietsen e.d. op deze (nood)route.
- Bij grote dance- en muziekfestivals zorgen voor goede afstemming van optredens van diverse muziekstijlen op diverse podia, zodat publiek gelijkmatig over festivalterrein verdeeld wordt
- Inzetten van stewards, elektronische lichtkranten of informatieborden, acteurs/steltlopers etc., die publiek op natuurlijke wijze andere (om)weg wijzen, bijvoorbeeld naar ander plein, attractie of podium

* 3. Met welke problemen en letsels dienen EHBO-ers rekening te houden bij grote publieksmanifestaties?
Grootste bedreiging vormen de onwelwordingen, met eventueel verstikking als gevolg. Mensen worden letterlijk doodgedrukt door anderen. Bij zeven mensen per vierkante meter wordt de mensenmassa bijna "vloeibaar" door warmte en onderlinge wrijving met andere lichamen

* 4. Welke extra (para-)medische voorzieningen dienen er te worden getroffen voor het geval er slachtoffers vallen of calamiteiten gebeuren? (opvang,   stand & landingsplaatsen, slachtofferhulp, verbindingen familie etc.)

Bij grote(re) evenementen worden naast voldoende EHBO'ers voor de eerste, primaire hulpverlening op BLS niveau ook meer professionelere hulpverleners op A(T)LS-niveau ingezet (ambulanceverpleegkundigen, rapid responders, (sport)artsen, traumateams). Bij deze evenementen wordt in onze regio ook vaak een GHOR-coördinator ingezet (OvDG-niveau) die belast en verantwoordelijk is voor de operationele aansturing van de medische eenheden in het veld en direct contact kan onderhouden met de Meldkamer Ambulancezorg. De GHOR-coördinator kan ook direct bij calamiteiten de opschaling volgens de normale (GRIP)procedures en afspraken in gang zetten. In die gevallen wordt de evementenorganisatie ondergeschikt aan de reguliere hulpverlenings(rampen)structuur en komen processen als registratie en de psychosociale hulpverlening in beeld.
Deze afspraken, maar ook locaties van EHBO-posten, aan- en afvoerroutes ambulances, worden vastgelegd in een medisch draaiboek dat opgesteld is i.s.m. alle betrokken disciplines. Een "uittreksel" van dit draaiboek gaat als bijzonderhedenformulier naar alle "operationele" diensten, maar ook naar bijvoorbeeld de huisartsenposten, ziekenhuizen, verloskundigen en gepiketteerde GHOR-functionarissen (zie voorbeeld Acht van Chaam).

* 5. Hoe te handelen als er inderdaad paniek uitbreekt en de massa 'op hol slaat'?
Her kan ik kort in zijn: God zegene de greep…… Bij een goede voorbereiding en een goede staande organisatie (medisch, politie, brandweer, gemeente) mag dit dus niet voorkomen. Gebeurt het toch, dan moet de Veiligheidsregio zijn rol waar maken door een goede rampenstructuur opgezet te hebben, getrained en geoefend te zijn in de juiste opschalingsprocedures!

 

 
 
 
   
 
boven