Deze website maakt gebruik van cookies ter verbetering van de bezoekerservaring. Lees meer in het Privacybeleid van Het Oranje Kruis. OK

Burgemeester in tijd van nood

Burgemeester in tijd van nood

19 november 2013

In tijden van crisis is de burgemeester meer dan alleen de bestuurder van de gemeente. Naast dat hij beslissingen neemt, is hij is ook de burgervader of burgermoeder die aandacht heeft voor de inwoners van zijn of haar gemeente. Burgemeester Sander Schelberg, sinds eind 2012 burgemeester van Hengelo, vertelt hoe hij daar invulling aan geeft.

Hengelo (Ov), met ruim 80.000 inwoners en ruim 36.000 woningen, is gelegen tussen de A1 en de A35, in het hart van Twente. Een stad zoals vele steden waar kleine en grotere incidenten plaatsvinden. Afhankelijk van de gebeurtenis zullen de verschillende hulpdiensten in actie komen en eventueel besluiten de bevolking te alarmeren. 

Leiding
De burgemeester heeft de leiding bij een ramp. De besluitvorming is de verantwoordelijkheid van de burgemeester. Afhankelijk van de situatie besluiten de hulpdiensten zelf. Als er snel gehandeld moet worden is, bijvoorbeeld de brandweer bevoegd de bevolking te alarmeren middels de sirene.

Ook met de komst van de Veiligheidsregio’s ligt de verantwoordelijkheid voor de openbare orde nog steeds bij de burgemeester. Ook de operationele diensten vallen onder hem. Bestuurlijk gezien is er op regionaal niveau besluitvorming over de inzet van professionele diensten. Schelberg: “Dit werkt prima, is professioneler. Deskundigheid op regionaal niveau is aanwezig en wordt benut.”

Besluiten
Schelberg benadrukt dat je goed moet afwegen wat je beslist en wat de impact hiervan is. De essentie voor beslissingen bij een crisis is de duiding en het handelingsperspectief: Wat is er aan de hand en wat is de meest adequate actie? Bij bijvoorbeeld een chemicaliënwolk is het handelingsperspectief: niet de buitenlucht in te gaan. Ook weeg je de voor en tegens tegen elkaar af over de inzet van de sirene. Er is inderdaad wel eens besloten dit niet te doen. 

Communicatie
In een crisissituatie zijn verschillende organisaties, zoals politie, brandweer, maar ook het leger betrokken. Er dient goed te worden afgesproken wie de verantwoordelijke is om te communiceren. Het hangt af van de soort ‘ramp’ wie communiceert, bijvoorbeeld de brandweer of politie. 

Burgervader
“Een aantal crises is groter dan je zelf in de gaten hebt”, is Schelberg van mening. Bij een dodelijk slachtoffer bij een brand, zal de brandweer de politie informeren. Ook de burgemeester wordt op de hoogte gesteld. Afhankelijk van de situatie zal hij zijn rol als burgervader oppakken. Dat kan door middel van een bezoek aan de nabestaanden, de aanwezigheid bij een stille tocht en de kerkdienst. Soms kan zo’n rol opgepakt worden door bijvoorbeeld de voorganger van de kerkelijke gemeente. Dan zal de burgemeester wel aanwezig zijn.

Zelfredzaamheid
Als in de kring van nabestaanden en vrienden voor bijvoorbeeld een dodelijk slachtoffer zaken in gang worden gezet, zoals een herdenkingsbijeenkomst, is dat een bepaalde vorm van zelfredzaamheid. Schelberg vindt dat het de verantwoordelijkheid van burgemeesters is om de zelfredzaamheid van de burgers te vergroten. Hij benadrukt het hebben van een noodpakket: transistorradio, water, kaarsen, zaklamp, voedsel in blik. Een kleine moeite om dit in huis te hebben. “Mensen moeten beseffen er zelf klaar voor te zijn. Op een bijeenkomst waar ik spreek, wijs ik altijd even op de aanwezigheid van de nooduitgang”, zegt Schelberg. “In de basis ben je verantwoordelijk voor je eigen veiligheid. Mensen kunnen veel dingen prima zelf.” Burgemeester Schelberg vindt het zeker ook van belang dat men Eerste Hulp kan verlenen, inclusief reanimeren.

Ervaring
Schelberg heeft in zijn twaalfjarige loopbaan als burgemeester geen enkele ramp meegemaakt. Deze werd al snel in de kiem gesmoord door preventieve maatregelen en ingrepen van de professionele hulpdiensten. Verder wordt niet alles alleen in de eigen gemeente opgelost. Bij een stevige midden brand wordt er hulpverleend door korpsen uit andere gemeenten. Samenwerking met hulpdiensten uit andere gemeenten is dagelijks aan de orde.

Informatie
De burgers worden op basis van een strategie geïnformeerd over een crisis. De informatie is op verschillende niveaus en in verschillend tempo. “Duiding van de crisis is van belang. Dit kan via radio of tv gebeuren. De feiten zijn namelijk al snel verspreid via met name de social media. Verder is er voor de inwoners van Twente een website met informatie: www.twenteveilig.nl.”

Download de Eerste Hulp tips

Dit zijn tips bij een aantal veel voorkomende ongelukken. Deze tips zijn door iedereen te gebruiken, maar met een Diploma Eerste Hulp bent u beter voorbereid. Dan kent u alle eerstehulphandelingen volledig.

Cursuskiezer

Zoek een EHBO cursus in uw plaats of bij u in de omgeving.

Informatie Layar

Hier vindt u de gebruiksaanwijzing bij Layar.