Deze website maakt gebruik van cookies ter verbetering van de bezoekerservaring. Lees meer in het Privacybeleid van Het Oranje Kruis. OK

Watersnood in 1995

Watersnood in 1995

19 november 2013

Terug in de tijd. Na de hoge waterstanden in de rivieren eind 1993 is het in januari 1995 goed raak. Eind januari stijgt het water in de rivieren snel. Nieuwe neerslag in Noord-Frankrijk, de Belgische Ardennen en Luxemburg is voorspeld. Plus de noordwestenwind die opsteekt en het water vanuit zee terugstuwt. In Limburg verschijnen de eerste zandzakken. In sommige dorpen worden mensen geadviseerd hun huizen te verlaten.

Op zondag 29 januari dreigt de situatie in het rivierengebied volledig uit de hand te lopen. De dijken staan op springen. In het land van Maas en Waal wordt de alarmfase afgekondigd. De Bommelerwaard moet zich voorbereiden op een evacuatie. In Limburg zijn al 9.000 mensen geëvacueerd. Uiteindelijk moeten de inwoners van de Bommeler-, Tielerwaard, de regio Culemborg en het Land van Heusden en Altena evacueren. Een kwart miljoen mensen en een miljoen dieren verlaten huis en haard en weten niet wanneer ze terug kunnen en hoe ze hun huis zullen aantreffen.

Ooggetuigen
Teus Bambacht en Michel de Bruijn woonden in die tijd beiden in de Bommelerwaard. Teus met vrouw en twee jonge kinderen (4 en 6 jaar) in Zaltbommel en Michel met zijn vrouw in Kerkdriel. Zij maakten persoonlijk de spanning van het stijgende water en de noodgedwongen evacuatie mee. Teus Bambacht: “Eerlijk gezegd was ik er niet zo mee bezig, hoog water was immers iets gewoons, niks apart. Daar zijn we mee opgegroeid. (Bijna) elk jaar kijken naar de Waal als het water op z'n hoogst stond, het hoorde erbij. Soort van uitje. Echter, toen de berichtgevingen over het hoge water zich in de week voor de evacuatie opstapelden, werd ik wat onrustig. Dat het tot een evacuatie zou komen, had ik echter nooit verwacht!” 

In Kerkdriel kwam het bericht om te vertrekken via de lokale radio en omroepwagens. Ook hier was iedereen op zichzelf aangewezen, zo ook Michel de Bruijn. Zijn vrouw was niet thuis en moest maatregelen treffen voor het bedrijf, een linnenverhuurbedrijf voor de horeca, vakantieparken en welnesscentra,  waar zij werkt, dat ook in het ontruimingsgebied lag. Behalve dat hij zelf moest vertrekken, had hij ook de zorg voor zijn ouders en schoonouders. 

Het vertrek
“De berichtgeving vanuit de lokale overheid was zonder meer goed te noemen. Dat verliep vooral via Transmedia, een lokale radio- en tv omroep. Daarnaast heeft de gemeente ook geregeld huis-aan-huis informatie verspreid. Maandag 30 januari kwam begin van de middag het bericht dat er geëvacueerd moest worden.  Voor de volgende ochtend 8.00 uur moesten we ons huis hebben verlaten......”, aldus Bambacht. Tegen middernacht vertrok hij met zijn gezin. “Dat was een heel raar moment. Tijdens het afsluiten van de voordeur dacht ik nog, zal het wel goed gaan? Kom ik hier ooit terug en staat het huis er dan nog wel?” De Bruijn en zijn vrouw zaten meteen met veelvoudige zorgen: voor henzelf, voor hun familie en voor het werk. Zij werden uiteindelijk geholpen door familie uit een niet-evacuatiegebied die met zes personen kwamen om hem en de familie te helpen.

En toen… stond het vast
Aanbevolen werd de kortste route naar de A2 te nemen. Iedereen hoopte snel weg te zijn. Maar op alle toegangswegen naar de A2 was het verkeer vastgelopen. Er moesten te veel mensen uit het gebied naar hetzelfde punt de A2 op. Twee uur na vertrek was het gezin Bambacht nog maar 300 meter verder! Bambacht: “Omdat we hemelsbreed op 500 meter afstand van de Waal stonden schoot het door mijn hoofd, stel dat de dijk nu doorbreekt dan zitten we als ratten in de val......”. Moordend langzaam ging de stoet naar de A2 en gelukkig kon Bambacht aanhaken bij een Rode Kruis colonne, die de bejaarden uit het zorgcentrum evacueerden. 

“Tja en dan rijd je ineens Zaltbommel uit met 2 slapende koters achterin en kijk je nog een keer achterom...” 

De Bruijn ondervond hetzelfde probleem. Kerkdriel heeft 7000 inwoners die allemaal weg moesten: “over een stuk waar je normaal 10 minuten over doet, kostte dat me nu 1¾ uur.” Hij bereikte via  een zuidelijker route de A2. De Bruijn pleit voor het behoud van de lokale radio voor berichtgeving bij rampen. Daar is grote behoefte aan. Ook roemt hij de inzet van betrokken ambtenaren, bedrijven, politie, brandweer, militairen, rode kruis en vrijwilligers. 

De afloop
Gelukkig viel het uiteindelijk mee. In de loop van de week van 2 februari 1995 daalt het water in de grote rivieren en kunnen vanaf 3 februari in etappes de bewoners weer naar huis. Bambacht blikt terug: “Het was een zeer bijzondere periode, iets wat je nooit meer hoopt mee te maken. Bang ben ik heel even geweest, in die nacht van de evacuatie toen we stil stonden om Zaltbommel te kunnen verlaten. Bedreigend  was het allemaal wel. Niet alleen in de dagen van voor de evacuatie, maar ook de onzekerheid in de periode daarna. Ik kan me nog herinneren dat de beslismomenten over de terugkeer een aantal keren werden opgeschoven, om wat voor reden dan ook. Dat was spannend. Gelukkig is alles goed afgelopen, zonder slachtoffers!” 

Tijdens de evacuatieperiode had De Bruijn het gevoel dat hij in zijn eigen film zat als hij naar de beelden op de televisie keek. Ook hij ervoer de evacuatieperiode als onzeker. Het was niet meteen duidelijk wanneer ze terug naar huis konden. Ruim achttien jaar na deze gebeurtenis voelt de Bruijn zich zeker veiliger. “Maar na onze terugkeer was het in het begin wel wennen”, besluit hij.

Download de Eerste Hulp tips

Dit zijn tips bij een aantal veel voorkomende ongelukken. Deze tips zijn door iedereen te gebruiken, maar met een Diploma Eerste Hulp bent u beter voorbereid. Dan kent u alle eerstehulphandelingen volledig.

Cursuskiezer

Zoek een EHBO cursus in uw plaats of bij u in de omgeving.

Informatie Layar

Hier vindt u de gebruiksaanwijzing bij Layar.