Deze website maakt gebruik van cookies ter verbetering van de bezoekerservaring. Lees meer in het Privacybeleid van Het Oranje Kruis. OK

Uit de oude doos: Vergiftiging

Uit de oude doos: Vergiftiging

26 november 2018

Vergiftiging kan in verschillende vormen voorkomen en vergt dan ook per oorzaak een andere aanpak. Bij de reddingsactie is het echter altijd al van belang geweest dat de hulpverlener ervoor zorgt niet zelf besmet te raken. Toch is het Eerste Hulp-advies door de jaren heen ook veranderd. Zo laten we een slangenbeet tegenwoordig over aan de professionals.

Gifstoffen en vergiftiging houden de mensheid al eeuwenlang bezig. De oude Grieken en Romeinen maakten er reeds veel gebruik van. In de eerste uitgave van Het Oranje Kruis-boekje werd er al onderscheid gemaakt tussen drie soorten vergiftiging:

  1. Vergiftiging door het inademen van vergiftige of te weinig zuurstofhoudende lucht
  2. Vergiftiging vanuit het maag-darmkanaal
  3. Vergiftiging door het geraken van vergift op kwaadaardig vuil in wonden.

Vanaf 1935 kwam daar nog een vierde optie bij: vergiftiging door opname van stoffen door de onbeschadigde huid. Het is dus zaak allereerst uit te vinden met wat voor vergiftiging we te maken hebben. 

Inademing
Het was in 1913 al duidelijk dat er bij inademing van giftige stoffen allereerst voor frisse lucht gezorgd moest worden. De manier waarop dit te doen, is uitvoerig beschreven in de eerste druk van Het Oranje Kruis-boekje:

‘Haal, voordat gij het vertrek binnengaat, diep adem, loop snel naar een venster, sla dit stuk, haal, terwijl gij het hoofd buiten het raam steekt, weer diep adem, loop naar een ander venster en doe daar hetzelfde.’

Tevens werd bij koolzuurvergiftiging aangeraden een open paraplu op en neer te bewegen om zo een luchtstroom te creëren. Dit hoeft tegenwoordig niet meer. Wel wordt geadviseerd het slachtoffer niet plat te laten liggen, maar in een halfzittende positie te zetten.
Ook aan zorg voor de hulpverlener zelf werd al vroeg aandacht besteed. Waar men vroeger adviseerde een doek met azijn of eau de cologne voor neus en mond te binden, werd dit door de jaren heen vervangen door een gasmasker. Daarnaast is het advies altijd geweest een dergelijk ongeval niet alleen te benaderen. Hoewel het dikke touw om de borst en de signaallijn om de pols, die hierbij in het begin van de 20e eeuw verplicht waren, inmiddels uit de boeken geschrapt zijn.

Vanuit de maag
Bij inname van schadelijke producten wordt onderscheid gemaakt tussen niet-bijtende en bijtende vergiften. Het advies bij vergiftiging met de eerste categorie is door de jaren heen altijd geweest twee vingers achterin de keel van het slachtoffer te steken om zo het vergif uit te laten braken. Bij bijtende vergiften werd, en word, dit echter afgeraden omdat hierdoor de maag zou kunnen scheuren. Wel mocht tegengif gegeven worden in de vorm van soda, zuiveringszout of kalk met water. Tegenwoordig wordt in alle gevallen van inname van een giftige stof aangeraden het spoednummer van de huisarts of de huisartsenpost te bellen. Dit omdat elk vergif hier een andere aanpak vergt. Mond-op-mondbeademing is in ieder geval uit den boze omdat de hulpverlener daarbij zelf vergiftigd kan worden. 

Dierenbeet
Bij een beet van een slang of een dolle hond werd in vroegere tijden geadviseerd de wond uit te branden met een vloeibaar, bijtend middel of een ander gloeiend voorwerp. Dit kon bijvoorbeeld met een sigaar gebeuren of rechtstreeks met open vuur. Tevens werd de hulpverlener bij slangenbeten geacht de wond uit te zuigen, het vergif uit te spugen en het lichaamsdeel tussen de wond en het hart af te binden. Tegenwoordig wordt er geen nut meer gezien in uitbranden, uitzuigen en afbinden bij een slangenbeet. Wel is het van belang dat het slachtoffer het getroffen lichaamsdeel zo min mogelijk beweegt en er zo spoedig mogelijk professionele hulp bij wordt geroepen.

Om de juiste handelingen te leren, volg je een EHBO-cursus. Kijk op cursuskiezer.ehbo.nl voor een EHBO-cursus bij jou in de buurt. 

EHBO tips

Kijk bij de EHBO tips als u wilt weten wat u kunt doen bij een ongeluk.

Cursuskiezer

Zoek een EHBO cursus in uw plaats of bij u in de omgeving.

Informatie Layar

Hier vindt u de gebruiksaanwijzing bij Layar.